Anlaşmalı Boşanma Süreci ve Protokol Hazırlığı
I. Anlaşmalı Boşanmanın Tanımı ve Temel Şartları
Tanım: Anlaşmalı boşanma nedir? Eşlerin karşılıklı uzlaşı ile evlilik birliğini sona erdirme süreci.
Temel Şartlar:
- Evlilik birliğinin en az bir yıl sürmüş olması.
- Eşlerin mahkemeye birlikte başvurması veya birinin açtığı davayı diğerinin kabul etmesi.
- Boşanma ve boşanmaya bağlı tüm sonuçlar (nafaka, velayet, mal paylaşımı, tazminat vb.) üzerinde anlaşılmış olması.
- Tarafların mahkemede bizzat hazır bulunup dinlenmesi ve iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirilmesi.
- Hakimin hazırlanan protokolü uygun bulması ve gerektiğinde tarafların ve çocukların menfaatlerini gözeterek değişiklik yapması ve bu değişikliklerin taraflarca kabul edilmesi.
II. Anlaşmalı Boşanma Protokolü
Önemi: Davanın iskeletini oluşturur, gelecekteki olası sorunları engeller.
İçeriği:
- Eşlerin ve varsa çocukların kimlik ve ikamet bilgileri.
- Boşanma kararı.
- Nafaka (yoksulluk, iştirak) miktarı, ödeme şekli ve artış oranı (talep edilmiyorsa belirtilmeli).
- Maddi ve manevi tazminat talepleri (talep edilmiyorsa feragat edildiği belirtilmeli).
- Ortak çocukların velayeti (kime verileceği, ortak velayet mümkün mü?).
- Velayet hakkına sahip olmayan ebeveyn ile çocuk arasındaki kişisel ilişki düzenlemesi (saat ve gün olarak detaylı).
- Mal paylaşımı (taşınmaz, araç, nakit para, ziynet eşyaları, ev eşyaları) ve devir şartları.
- Yargılama masrafları ve vekalet ücreti talepleri (yoksa belirtilmeli).
- Protokolün kaç nüsha hazırlandığı.
- Eşlerin ve varsa vekillerinin ıslak imzaları.
Hazırlık Süreci:
Uzman bir avukattan hukuki destek almanın önemi. Açık ve net ifadelerin kullanılması, icra kabiliyetinin sağlanması.
Geçerlilik Süresi:
Bir süreye bağlı olmaksızın geçerlidir.
Hakimin Müdahale Yetkisi:
Özellikle velayet ve iştirak nafakası konularında çocuğun üstün menfaati gözetilerek değişiklik yapma yetkisi. Diğer konularda protokole müdahale edemez.
Protokole Uyulmaması:
Hukuki yaptırımlar (ilamlı icra, velayetin değiştirilmesi davası, tapu iptali ve tescil davası vb.).
III. Anlaşmalı Boşanma Süreci ve Süreleri
Başvuru:
Dilekçe ve protokol ile yetkili mahkemeye başvuru (eşlerden birinin yerleşim yeri veya son 6 aydır birlikte ikamet ettikleri yer aile mahkemesi, yoksa asliye hukuk mahkemesi).
Duruşma Günü:
Genellikle 15-45 gün içinde belirlenir (yoğunluğa göre değişebilir, 10 güne düşebilir, 2 ayı bulabilir).
Duruşma Aşaması:
Genellikle tek celsede sonuçlanır (15-20 dakika). Tarafların hazır bulunması zorunludur. Hakimin protokolü incelemesi ve uygun bulması.
Genel Süre:
Ortalaması 1 ila 3 ay (evrak eksiksizse 2-3 hafta içinde duruşma, 1-2 ayda tamamlanma).
Uzayabilen Durumlar:
Mahkeme yoğunluğu, adli tatil, hakimin takdiri, eksik/yanlış evrak, tarafların iş birliği yapmaması, dosyanın eksik incelenmesi, tebligat süreci.
Süreci Hızlandırma Yolları:
Eksiksiz evrak hazırlama, doğru protokol oluşturma, avukat desteği, duruşma günü için dilekçeyle talepte bulunma.
IV. Hakimin Sorduğu Sorular
Temel Sorular:
- Tarafların iradelerinin serbest irade olup olmadığı (korku, tehdit, yanılma gibi irade sakatlıkları olup olmadığı).
- Boşanma ve boşanmanın sonuçlarına ilişkin anlaşma sağlanıp sağlanmadığı.
Özel Konulara İlişkin Sorular:
- Nafaka talepleri (var mı, miktarı, ödeme şekli).
- Maddi ve manevi tazminat talepleri (var mı, miktarı).
- Velayet (kime bırakılacak, velayet sahibi olmayan tarafın kişisel ilişkisi nerede, ne zaman, hangi süreyle).
- İştirak nafakası (var mı, miktarı).
- Mal paylaşımı (malların kime ait olduğu, nasıl paylaşıldığı, değer artış payı/katkı payı talepleri).
- Ziynet eşyalarının durumu.
V. Boşanma Sonrası Süreçler
Kararın Kesinleşmesi:
Duruşmada karar verildikten sonra 15 günlük temyiz süresi başlar. Taraflar istinafa gitmezse karar kesinleşir. Vekiller aracılığıyla istinaftan feragat dilekçesi vererek aynı gün kesinleşme sağlanabilir.
Nüfus Kayıtlarına İşlenme:
Karar kesinleştikten sonra 7-15 gün içinde nüfus müdürlüğüne bildirilir ve medeni hal güncellenir.
Kadının Soyadı Değişikliği:
Nüfus kayıtlarında boşanma tamamlandıktan sonra otomatik olarak değişir. Evlilik soyadını kullanmak isteyen kadın 1 yıl içinde dava açabilir.
Aynı Gün Boşanma:
Teorik olarak mümkün, pratikte çok nadir.
VI. Anlaşmalı Boşanmadan Vazgeçme
Vazgeçme Hakkı:
Boşanma kararının kesinleşmesine kadar her aşamada eşlerden biri veya her ikisi de gerekçe göstermeden vazgeçebilir.
Süreç:
Duruşmadan önce dilekçe ile veya duruşmada sözlü beyanla vazgeçilebilir. Vazgeçen taraf davaya çekişmeli olarak devam etmek isterse, hakim ona süre vererek davayı çekişmeli boşanmaya dönüştürebilir.
Protokolün Bağlayıcılığı:
Vazgeçme durumunda daha önce imzalanan protokoldeki şartlar hakimi bağlamaz; kusur incelemesi yapılır.
Aldatılma Durumu:
Karar kesinleşmeden öğrenilirse zina sebebiyle boşanma davası açılabilir. Kesinleştikten sonra anlaşmalı boşanmanın iptali istenemez ancak şartları varsa maddi/manevi tazminat veya yargılamanın iadesi talep edilebilir.